Motivasyon Gider, Disiplin Kalır: İstek Azaldığında Devam Edebilmek

“Motivasyon gider, disiplin kalır.” – Bir Söz Bir Yazı #2

Geçen hafta Epictetus’un bir alıntısı üzerine konuşmuştuk. Bu hafta da yine ondan devam edelim istedim. Bu haftaki sözümüz, başlıkta da görüldüğü gibi, “Motivasyon gider, disiplin kalır.” Çok basit bir cümle gibi görünse de altında derin anlamlar yatıyor. Bu yazıda hem bu sözü inceleyecek hem de modern dünyadaki motivasyon ve disiplin kavramları üzerinden duracağız.

Yeni bir şeyler yapmak istediğiniz olmuştur. Belki daha dün yeni bir hobiye başladınız. Mesela spor yapmak diyelim. Fit bir görünüm istiyorsunuz. Sonunda karar verdiniz ve bir salona yazıldınız. İlk gün gittiniz, ister istemez yoruldunuz. Sonraki gün yine. Ama bu sefer adapte olmaya başladınız. Devamında gelen günlerde de gidip 1 haftada 4 gün gittiniz. O sırada işe veya okula da gidiyorsunuz. Zaten bu durum başlı başına yorucuyken şimdi de spor çıktı. Her gün orada en az 45 dakika kadar bir zaman harcamak gerekiyor. Bunun dışında beslenmeye de dikkat etmek lazım. Ama kararlısınız. Vakit ayırıp beslenmenize de dikkat ederek istediğiniz o fit vücuda ulaşmak niyetindesiniz.

Belki 1 ay kadar bir zaman oldu. Haftada 3-4 gün gitmeyi planlarken bu bazen 1, bazen de 2 güne indi. Sebep ne peki? “Eve yorgun geldim. İş yerinde şu oldu. Okulda sınav var. Ödev var.” Böyle bahanelerle spor işi yalan oldu. Sonra dediniz ki yanıma bir arkadaş bulayım. Ya da özel bir antrenörle çalışayım. Bunun nedeni ne? Tabii ki motive olma ihtiyacı. Birinin size gelip, “Yaparsın, hadi biraz daha,” gibi teşviklerde bulunmasına ihtiyacınız var. Ya da, “Bravo, çok iyi yaptın. Harika gidiyorsun,” gibi onay ve iltifatlara. İşte bunlar hep motivasyon.

Dijital Motivasyon

Bir şey yapmak istediğimizde hep birinin bizi itelemesi, yanımızda durması belli bir süre sonra içsel disiplin ve düzeni yok edebilir. Bunu spor üzerinden aktardım fakat herhangi bir işe ya da hobiye de uyarlayabiliriz. Artık herkes motivasyona ve motive olmaya o kadar aç hale geldi ki biri bir şey demeden kendisi inisiyatif alamıyor. Özellikle sosyal medyada bu şekilde bir sürü video geziniyor. Herkes motivasyon ve yaşam koçu olmuş. Birilerini harekete geçirmeye çalışıyor. Özel antrenörü veya koçu olamayanlara geçici bir itekleme sunuyor. Evet, geçici bir itekleme diyorum çünkü bu sadece o an veya birkaç dakikalığına sürecek bir etkiye sahip.

Videodaki adam veya kadın, “Yaparsın, edersin, sen her şeyi yenersin,” diyor. Bizler de buna kanıp sanki o an dünyayı fethetmeye çıkan Büyük İskender gibi oluyoruz.

Sonra ne oluyor? 5-10 dakika sonra yine her şey eskiye dönüyor. Oturduğumuz yerde yine bekliyoruz. Sosyal medya böyle anlık hazları ve istekleri yönetmede bir numara.

Disiplin İşi Devralıyor

Disiplin işe karıştığında ise durum apayrı bir yere varıyor. Yine spor örneğinden gidelim. Yazıldınız, işten veya okuldan dolayı yorgunsunuz. Bir sürü farklı iş, proje, ödev vb. var. Belki evlisiniz, eşiniz ve çocuklarınız var. Ama bütün bunlara rağmen kendinize öyle bir düzen kurmuşsunuz ki her şeye rağmen haftada 3 gün egzersiz yapıp üstüne de güzel bir diyet sürdürüyorsunuz. Bazen insan çok bitap halde olur ve bir şeyler yapmak istemez. Ama kendini makine gibi alıştırdığı şeyler olur. Bunları farkında olmadan yaparsınız. Bunlar ya gündelik ve insani işlerdir ya da zamanla kendinizi alıştırdığınız, disipline ettiğiniz işler. Artık öyle bir duruma gelmişsinizdir ki o yorgunluğa ve yoğunluğa rağmen siz yine salondasınız. Sanki vücudunuz günleri ezberlemiş de siz farkında olmadan oraya gitmişsiniz gibi. Makine gibi, Terminator gibi olmuşsunuzdur artık. İşte bu da disiplin sayesinde olur. Epictetus’un da dediği gibi, “Motivasyon gider, disiplin kalır.”

Motivasyonun hiç mi faydası yok? Tabii ki var. Erken safhada motivasyonla ve biraz da zorlamayla belli bir düzen ve disiplin elde edilebilir. Bu yüzden bir şeyler yaparken veya yapacak olduğumuzda her ikisinden de faydalanırız. Ama uzun vadeli bir ilerleme ve kazanım istiyorsun disiplin şart olacaktır. Epictetus’un sözünü şöyle özetleyip bitirelim: Motivasyonla başlar, disiplinle sürer, gider…


Yukarı Çık