Bunu okuyan kişi, iyi-kötü bir şekilde bu yaşa kadar geldin. Yeri geldi hayat pürüzsüz bir şekilde ilerledi. Bazen de istemediğin şeyler oldu. Sen bir türlü memnun olmadın. Ya geçmişte olanları beraberinde getirdin ya da henüz olmamış olanları planlayarak yaşamaya devam ediyorsun. Ne yaptığını veya ne yapmak istediğinin farkında olmadın. Belki de bunların farkına çok geç vardın. Hayatta pişmanlıkların oldu ve olmaya da devam edecek. Ancak bu pişmanlıkları en aza indirgeyebilmek de senin elinde.
Bu haftaki Bir Söz Bir Yazı dizisinde “Öldüğünü düşün. Hayatını yaşadın. Şimdi geriye kalanı al ve düzgünce yaşa.” Meşhur Stoacı filozof ve Roma imparatoru Marcus Aurelius’un bu önemli sözü üzerine konuşalım. Kendi hayatımdan da başıma gelen ve farkına vardığım kısımlarla oldukça zengin bir yazı olacağına eminim.
Hayatta bazen öyle şeyler yaşarız ki bu olanlar artık yaşantımızı kötü etkiler. Bunun farkında olursak daha çabuk bir şekilde harekete geçebiliriz. Fakat farkında olmadığınızda savrulur gidersiniz. Bu yaşanılanlar, bir kayıp olabilir, felaket olabilir veya travmatik herhangi bir olay olabilir.
Akabinde aslında içten içe öylesine etkileniriz ki bunu göremeyiz bile. Yıllarca iyi olduğumuzu düşünürüz. Artık işleri yoluna koyduk ve istediğimiz gibi gidiyor sanırız. Fakat daha sonra bir anda her şey aslında çok da doğruymuş veya uygunmuş gibi hissettirmez.
Bunu fark edince geri dönmek isteriz. 10 yıl, 5 yıl, belki de 1 yıl kadar öncesine dönüp her şeyi daha farklı yapmayı dileriz. Ama bunun olması mümkün değildir. Mecburen kaderimizi kabulleniriz. Yola devam edip istesek de istemesek de şu anki hayatı yaşamamız konusunda kendimizi ikna etmeye çalışırız. İyi de bu, nereye kadar böyle sürer ki?
Her Şeyi Fark Etmek
İşte ben de bu durumdaydım. İstemediğim bir şehirde istemediğim ve hiç zevk almadığım bir işle, öğretmenlikle uğraşıyordum. Bu işin benim hayatıma maddiyat dışında bir katkısı yoktu. Hem üniversitede okuduğum bölüm için hem de yapmakta olduğum işten pişmanlık duyuyordum. Ben de geçmişe gidip bazı şeyleri değiştirmek istedim. Ama mümkün olmadı tabii ki.
Başka şeyler yapabileceğimi biliyordum. İlgi alanlarım ve kabiliyetlerimin farkındaydım. (Bu durumu Olabileceğin Kişiyi Görmek: Potansiyel ve Huzursuzluk yazısında detaylı bir şekilde açıklamıştım. Dileyen oradan okuyabilir.)
Ardından kendi kendime sorgulamaya, tartışmaya ve düşünmeye başladım. Önce Epictetus’un, “Ne olabileceğini görmüş biri için huzur diye bir şey yoktur,” sözünü gördüm. İşte o an bir şeylerin değişmesi gerektiğini hissettim. Ardından da şu anda bu yazının konusu olan söz bende çok şey değiştirdi.
Gerçekten de o an için öldüğümü ve hayatımın orada bittiğini hayal ettim. Neler yapmıştım, hayatımı nasıl geçirmiştim, bunları düşündüm. Nelerden memnun oldum ve beni rahatsız eden kısımlar nelerdi, hepsini anımsamaya çalıştım. Ardından insanların beni nasıl hatırlayacağını hayal ettim. Nasıl biri olduğum ve bu hayatta neler yaptığım konusunda düşündüm. Sonunda şu kısım artık beni harekete geçiren nokta oldu: yaptığım meslek.

Düzgünce Yaşamak
Hepimiz uzak ya da yakın birinin cenazesinde bulunmuşuzdur. Genellikle vefat eden kişinin ardından güzel şeyler söylenir. Neler yaptığını, nasıl biri olduğunu anlatırlar. Burada bir de yaşı ve ne iş yaptığı da sık dile getirilir. Ben de bunu kendimce yorumladım ve hayal ettim. Ben ölüp gittiğimde o sırada yapıyor olduğum meslekle hatırlanmak istemiyordum.
Lise zamanı verdiğim yanlış karar, ardından üniversite dönemi yaşadığım bireysel olaylar ve sonra yine sevmediğim bir iş… O an hiçbirini düzeltemezdim. Peki, ne yapacaktım? Ya her şeyi olduğu gibi bırakıp istemediğim bir hayatı sürdürecektim. Ya da cesaretimi toplayıp yeniden başlayacaktım.
O an için ister istemez gözüm korktu. Fakat sonunda kendime inandım ve güvendim. Yeni bir yola çıktım…
Bu demek değildir ki siz de her zorluğu ya da olumsuz durumu görünce sıfırdan başlamalısınız. Eğer ki hayatınız ve kendiniz için doğru olanın ne olduğunu gördüyseniz bir şeyleri değiştirmek faydalı olabilir. Fakat sürekli bir şeylere yeniden başlamaya çalışmak Marcus Aurelius’un bu sözünü yanlış yorumlamak olur. Hayatınızı etkileyecek durumlarda acele etmemek ve öncesinde iyi düşünmek mantıklı olacaktır.

